iStock_000028590666XXLarge

Vrouwen naar de Top. Het blijft een thema van deze tijd waar we veel over discussiëren. Dat is goed, alhoewel ik mij afvraag of we wel de juiste discussie voeren. Moet de discussie niet veel meer gaan over het feit dat we behoefte hebben aan een andere manier van leiderschap? Een meer vrouwelijke manier van leiderschap, welke gebaseerd is op vertrouwen, openheid, transparantie, lange termijn focus en op verbinding? Volgens mij zijn dat behoeftes van deze tijd. Daarmee kunnen we volgens mij het verschil gaan maken en zaken ten goede keren (hier kom ik straks nog op terug). Veel discussies gaan echter over vrouwenquota die wel of niet gehaald worden en waarom niet. Begrijp mij niet verkeerd, ik denk dat het meer dan wenselijk is om meer vrouwelijkheid aan de Top te hebben, alleen ik vind dat we ons soms zo blind staren op de vrouwen alleen. Ik zie heus dat vrouwen eerder die vrouwelijke leiderschapskwaliteiten in zich hebben. Dus ik snap de focus op vrouwen, helemaal omdat we wel degelijk een kritische massa nodig hebben om een verschil te kunnen maken aan de Top. Ik denk alleen dat het goed is dat we de discussie verbreden en ook de discussie met mannen moeten aangaan wat zij kunnen veranderen willen we met elkaar een goed functionerende Top creëren.

Er is meer nodig dan alleen maar meer vrouwen aan de Top
We hebben meer nodig dan alleen maar meer vrouwen aan de Top. En als we meer vrouwen aan de Top hebben, hebben we dan ook meer vrouwelijkheid? We focussen op het vrouw zijn, maar niet iedere vrouw is vrouwelijk. Bovendien hebben vrouwen aan de Top de neiging om zich aan te passen aan hun omgeving. Dat past ook bij de flexibiliteit die vrouwen vaak zo eigen is. Ik denk dat vrouwen zich aanpassen omdat ze onbewust denken dat dit van hen verwacht wordt. Daarnaast komen ze veelal in een door mannen gedomineerde omgeving terecht. Je moet dan wel heel stevig in je schoenen staan wil je trouw blijven aan jezelf (aan de vrouwelijke kwaliteiten). Dus als we meer vrouwen aan de Top willen én willen voorkomen dat ze zich te veel gaan aanpassen, zal er ook iets bij de mannen in de Top moeten veranderen. Dat is ook waarom ik denk dat je zowel met mannen als vrouwen moet gaan kijken wat er nodig is om meer de vrouwelijke elementen van leiderschap te integreren in de Top. We zullen mannen moeten uitnodigen vrouwen écht de ruimte en het vertrouwen te geven om zaken anders te mogen doen. En vrouwen zullen we moeten blijven uitnodigen te vertrouwen op zichzelf, volhardend te zijn en echt te gaan staan voor zichzelf. En juist dat kunnen we leren van mannen. Ik geloof ook dat het veel meer gaat over leren van elkaar en het toepassen van kwaliteiten van beide kanten.

mannelijk vs vrouwelijk (2)

Het één is niet beter dan het andere
Vrouwelijk leiderschap is niet beter dan mannelijk leiderschap of andersom. Beide vormen van leiderschap zijn nodig, alleen zijn we decennia lang doorgeschoten in het mannelijke. We hebben nu de balans te herstellen en dus zal de focus liggen op de vrouwelijke kwaliteiten. We zullen echter wel moeten voorkomen dat we in het vrouwelijke doorschieten, anders doen we niet veel anders dan we afgelopen decennia in het mannelijke gedaan hebben. ‘Mannen’ moeten niet doorschieten in bijvoorbeeld arrogantie, overmatige controle, starheid of macht en ‘vrouwen’ niet in naïviteit, zichzelf wegcijferen of vaagheid. Te veel van het goede is nooit handig, het gaat om de balans bewaren. Dus vrouwen wees bescheiden en dienstverlenend in de kern, maar zorg er wel voor dat je op het juiste moment jezelf profileert en gaat staan voor wat je wilt. Profileren hoeft niet je sterkste kwaliteit te worden, maar je moet het wel kunnen!

Minder controle en meer vertrouwen
Zoals ik al zei is het hard nodig dat we de balans herstellen. De door mannen (lees mannelijk) gedomineerde Top heeft ons gebracht waar we nu staan. Een chaotische tijd met vele (financiële) schandalen en crisissen. Daar is al veel over geschreven, dus dat wil ik hier niet herhalen. Wel wil ik zowel het boek (‘Controle is goed, vertrouwen nog beter’) van Professor Dr. Kees Cools RA als de rede (‘Ghandi in Governance’ juni 2014) kort aanhalen. Hij beschrijft hierin immers helder de risico’s van prestatiebeloning en de strakke sturing vanuit controle. In mijn ogen is de essentie van zijn betoog dat we veel meer moeten vertrouwen. Ik ben het met hem eens dat mensen niet gemotiveerd worden door prestatiebeloning, maar door vertrouwen te krijgen. Ricardo Semler werkt dit thema nog verder uit in zijn bedrijf SEMCO. Hij beschrijft in zijn boek SEMCO Stijl hoe je in 4 stappen meer openheid, vertrouwen en liefde op de werkvloer kunt creëren.

Het unieke van de bedrijven van SEMCO is dat ze geen regels kennen. Ongelofelijk toch en het werkt, want het familiebedrijf is uitgegroeid tot een miljoenen bedrijf! Medewerkers krijgen het vertrouwen en de ruimte om met elkaar zaken te regelen en af te stemmen. Werktijden en zelfs hun salaris bepalen ze zelf. Alles is transparant en inzichtelijk. Semler ziet dat als mensen vertrouwen krijgen, ze dit ook niet beschamen. Sterker nog, ze zijn enorm gemotiveerd, wat je terugziet in een hogere productiviteit, loyaliteit en collegialiteit. Allemaal het gevolg van het loslaten van regels. Oftewel loslaten van de drang om alles en iedereen te willen controleren en daarmee zijn we weer terug bij wat ook Kees Cools zegt.

Vertrouwen is dus het sleutelwoord
We hebben dus te werken aan vertrouwen: vertrouwen in onszelf en in elkaar. In al mijn coachgesprekken ontmoet ik krachtige vrouwen met allemaal min of meer dezelfde leerpunten. Leren vertrouwen op zichzelf en hun vrouwelijke kwaliteiten. Dat ze die vooral niet wegmaken, maar ervoor gaan staan. Ook coach ik mannen op vergelijkbare vlakken, maar ook zeker op het thema ‘vertrouwen’ en dat is ook de reden waarom ik blijf benoemen dat het gaat in deze tijd om het omarmen en ontwikkelen van vrouwelijke kwaliteiten of je nu man bent of vrouw!